Vận dung văn bản quy phạm pháp luật sao cho đúng?

Ngày đăng: 02/03/2021 - Lượt xem: 672 (lần)
Trong buổi sinh hoạt định kỳ tháng 2/2021 vừa qua của Chi hội Kế toán Hiểu đúng - Làm đúng, một nội dung chia sẻ của Hội viên rất đáng quan tâm về cách hiểu và vận dung văn bản quy phạm pháp luật hiện tại của một số cơ quan thuế địa phương, cụ thể là Nghị định số 125/2020/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế và hoá đơn.

Nội dung bạn trao đổi liên quan đến hướng dẫn chuyển tiếp của Nghị định 125/2020/NĐ-CP, có hiệu lực thi hành vào ngày 05/12/2020, cụ thể:

 

Theo bạn trình bày, trong kỳ khai thuế quý 3/2020, Công ty bạn đã nộp chậm tờ khai thuế GTGT quý thay vì ngày cuối cùng nộp tờ khai là ngày 31/10/2020 thì Công ty đã nộp vào ngày 14/12/2020 và vì thế Chi cục thuế quản lý Công ty đã ban hành Quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với Công ty của bạn. Căn cứ xử phạt vi phạm hành chính trong trường hợp này là theo Điều 13, nghị định số 25/2020/NĐ-CP.

 

Bạn này cho rằng, theo quy định tại khoản 1, điều 45 của Nghị định 125 thì: 

""Trường hợp hành vi vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn thực hiện trước ngày Nghị định này có hiệu lực nhưng hành vi vi phạm đó kết thúc kể từ khi Nghị định này có hiệu lực thì áp dụng quy định tại văn bản quy phạm pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn có hiệu lực tại thời điểm thực hiện hành vi vi phạm đó. 

Như vậy, trường hợp của Công ty bạn là hành vi vi phạm về thuế xảy ra vào thời điểm kết thúc thời gian kê khai tức ngày 01/11/2020, thời điểm Nghị định 125/2020/NĐ-CP chưa có hiệu lực và đến ngày 14/12/2020 công ty kê khai là thời điểm kết thúc hành vi kể từ khi Nghị định 125/2020/NĐ-CP có hiệu lực là thuộc trường hợp chuyển tiếp đã quy định rõ tại khoản 1, điếu 45 của Nghị định. Do đó, việc xử phạt vi phạm hành chính về thuế trong trường hợp này phải căn cứ theo Quy định về xử phạt vi phạm hành chính trước đó (cụ thể là theo Nghị định 129/2013/NĐ-CP với mức xử phạt thấp hơn thay vì áp dụng nghị định 125/2020/NĐ-CP như cơ quan quản lý thuế của doanh nghiệp đã vận dung khi ban hành Quyết định xử phạt vi phạm hành chính về thuế đối với Công ty của bạn!?

 

Trao đổi liên quan đến vấn đề này, các thành viên Chi Hội có hai luồng quan điểm trái chiều nhau:

 

1. Ủng hộ việc xử phạt vi phạm hành chính của cơ quan thuế căn cứ theo Nghị định 125 là đúng; và

 

2. Không đồng ý căn cứ xử phạt theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP.

 

Theo đó, các Thành viên ủng hộ (1) cho rằng mặc dù hành vi vi phạm hành chính về thuế xảy ra trước thời điểm Nghị định 125/2020/NĐ-CP có hiệu lực thi hành (ngày 05/12/2020) nhưng hành vi này kéo dài và chỉ kết thúc sau thời điểm Nghị định 125/2020/NĐ-CP có hiệu lực (14/12/2020) do đó hành vi vi phạm này chỉ kết thúc vào thời điểm Nghị định có hiệu lực thì phải áp dụng khung xử phạt theo quy định của văn bản có hiệu lực tại thời điểm hành vi vi phạm kết thúc.

 

Các Thành viên không đồng ý (2), lập luận rằng, việc xử phạt vi phạm hành chính về thuế và kế toán phải được căn cứ theo các quy định về thuế và kế toán, theo đó"

 

1. Theo khoản 6, điều 2, Nghị định 125, thì:
"6. Ngày bắt đầu tính quá thời hạn tại Điều 10, 11, 13, 14 và 19 Nghị định này là ngày đầu tiên sau ngày kết thúc thời hạn phải thực hiện trách nhiệm, nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân theo quy định của pháp luật về quản lý thuế. Trường hợp được gia hạn, ngày bắt đầu tính quá thời hạn là ngày đầu tiên sau ngày kết thúc thời hạn gia hạn."
 
====> Thời gian xác định hành vi VPPL về thuế được xác định là ngày đầu tiên sau ngày kết thúc thời hạn kê khai theo quy định của pháp luật thuế, trong trường hợp này là ngày 01/11/2020.
 
2. Theo khoản 9, điều 2, Nghị định 125, thì:
"9. Ngày phát hiện hành vi vi phạm là ngày người có thẩm quyền đang thi hành công vụ lập biên bản ghi nhận hành vi vi phạm hành chính của đối tượng bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn."
 
====> Ngày phát hiện hành vi là ngày 16/12/2020.
 
và 
3. Theo khoản 1, điều 45, Nghị định 125, thì:
"Trường hợp hành vi vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn thực hiện trước ngày Nghị định này có hiệu lực nhưng hành vi vi phạm đó kết thúc kể từ khi Nghị định này có hiệu lực thì áp dụng quy định tại văn bản quy phạm pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn có hiệu lực tại thời điểm thực hiện hành vi vi phạm đó."
 
THEO LẬP LUẬN TRÊN THÌ:
 
- Ngày hành vi vi phạm hay ngày tính quá thời hạn được xác định là ngày 01/11/2020 - tại thời điểm này Nghị định 125 chưa có hiệu lực thi hành.
- Ngày hành vi kết thúc hay ngày phát hiện hành vi là ngày 16/12/2020 (ngày lập biên bản) - thời điểm này Nghị định 125 đã có hiệu lực.
 
 
Do đó, đây chính là "trường hợp hành vi vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn thực hiện trước ngày Nghị định này có hiệu lực nhưng hành vi vi phạm đó kết thúc kể từ khi Nghị định này có hiệu lực thì áp dụng quy định tại văn bản quy phạm pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn có hiệu lực tại thời điểm thực hiện hành vi vi phạm đó" theo quy định tại điều khoản chuyểnn tiếp, khoản 1, điều 45 của Nghị định 125/NĐ-CP.
 
Ngoài ra, căn cứ khoản 2, điều 152, Luật ban hành văn bản vi phạm pháp luật số 80/2015/QH13 được Quốc hội thông qua ngày 22/6/2015 thì:
 
"2. Không được quy định hiệu lực trở về trước đối với các trường hợp sau đây:

a) Quy định trách nhiệm pháp lý mới đối với hành vi mà vào thời điểm thực hiện hành vi đó pháp luật không quy định trách nhiệm pháp lý;

b) Quy định trách nhiệm pháp lý nặng hơn."

 

Như vậy, hành vi chậm nộp tờ khai thuế GTGT quý 3/2020 được xác định là ngày 01/11/2020, trước thời điểm Nghị định số 125/2020/NĐ-CP có hiệu lực và quy định về trách nhiệm pháp lý cao hơn so với quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế, hoá đơn trước đây nên cơ quan thuế vận dụng Nghị định 125/2020/NĐ-CP để xử phạt vi phạm hành chính trong trường hợp này là chưa thật sự phù hợp với các quy định của văn bản quy phạm pháp luật hiện hành.

 

Trên đây chỉ là quan điểm mang tính cá nhân của người viết, không phải là cơ sở pháp lý hay hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền và chắc chắn khônng tránh khỏi sai sót mang tính chủ quan dựa trên kiến thức có hạn, rất mong nhận được ý kiến trao đổi, góp ý trên tinh thần cùng nhau học hỏi từ Quý bạn đọc để chúng ta cùng hiểu thấu đáo hơn, áp dụng đúng hơn, hạn chế tối đa các rủi ro trong quá trình đọc hiểu và vận dụng văn bản quy phạm pháp luật vào thực tế công việc tại đơn vị mình. Mọi ý kiến đóng góp của Quý vị dù là nhỏ nhất, chúng tôi cũng trân trọng và sẽ học hỏi để hoàn thiện mình hơn.

 

Xin chân thành cảm ơn!

 

CHUNG THÀNH TIẾN