VẬY KHOẢN 4, ĐIỀU 154 LUẬT BAN HÀNH VBQPPL NÓI GÌ?

"4. Văn bản quy phạm pháp luật hết hiệu lực thì văn bản quy phạm pháp luật quy định chi tiết thi hành văn bản đó cũng đồng thời hết hiệu lực."

Như vậy, với mục đích vẫn tiếp tục duy trì giá trị hiệu lực của các Thông tư này trong thời gian chưa ban hành kịp các văn bản hướng dẫn về thuế theo Luật số 38 và Nghị định 126 dẫn đến hàng loạt các vướng mắc không chỉ cho người nộp thuế mà cả các cơ quan thực thi việc thu thuế tại địa phương trong suốt thời gian qua TCT đã ban hành Công văn này XÁC ĐỊNH các Thông tư của Bộ Tài chính (đính kèm) KHÔNG PHẢI văn bản quy phạm pháp luật.

Nhưng liệu rằng có ổn không?

Trong phạm vi hiểu biết hết sức có hạn của mình, Tôi xin phép chia sẻ ý kiến mang tính chủ quan liên quan đến mấy nội dung sau:

VĂN BẢN QUY PHẠM PHÁP LUẬT LÀ GÌ?

Theo quy định tại điều 2, Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật thì:

"VĂN BẢN QUY PHẠM PHÁP LUẬT là văn bản CÓ CHỨA QUY PHẠM PHÁP LUẬT, được ban hành theo ĐÚNG THẨM QUYỀN, hình thức, trình tự, thủ tục quy định trong luật này."

Theo định nghĩa này, có hai nội dung mà Chúng ta cần làm rõ:

      1.Việc ban hành đúng thẩm quyền; và

      2.Có chứa quy phạm pháp luật.

1. THẾ NÀO LÀ ĐÚNG THẨM QUYỀN?

Theo kiến thức hết sức có hạn của mình trong việc tìm hiểu các văn bản trong nhiều lĩnh vực khác nhau, Tôi cho rằng không riêng các văn bản về thuế (có thể khẳng định so với các lĩnh vực khác thì văn bản thuế được xem là tốt nhất) mà hầu hết các văn bản được ban hành với hình thức Thông tư điều chưa đảm bảo đúng thẩm quyền theo quy định của Pháp luật.

LÝ DO: Các văn bản trong từng lĩnh vực đều do một cơ quan chấp bút lại cũng chính là cơ quan trực tiếp thực thi văn bản đấy (từ Luật đến Thông tư) do đó khó tránh khỏi việc các đơn vị chấp bút hay hướng dẫn THÊM (đưa thêm ý kiến chủ quan có lợi cho mình vào văn bản) các nội dung mà Luật không giao và vì thế không tránh khỏi các hướng dẫn này không đảm bảo nội dung "đúng thẩm quyền" được quy định trong Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

TUY NHIÊN, ngoại trừ những nội dung hướng dẫn vượt thẩm quyền của các Thông tư như trình bày ở trên, các nội dung khác vẫn đảm bảo tuân thủ thì văn bản đấy vẫn đảm bảo thoả mãn quy định là văn bản quy phạm pháp luật.

và

2. THẾ NÀO LÀ CÓ CHỨA QUY PHẠM PHÁP LUẬT?

Theo quy định tại khoản 1, điều 3 thì:

"1. Quy phạm pháp luật là quy tắc xử sự chung, có hiệu lực bắt buộc chung, được áp dụng lặp đi lặp lại nhiều lần đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân trong phạm vi cả nước hoặc đơn vị hành chính nhất định, do cơ quan nhà nước, người có thẩm quyền quy định trong Luật này ban hành và được Nhà nước bảo đảm thực hiện."

Theo định nghĩa trên, dấu hiệu đầu tiên và quan trọng nhất để nhận biết một VBQPPL là văn bản đó có chứa đựng "quy phạm pháp luật” hay không?

Việc xác định yếu tố “chứa đựng quy phạm pháp luật" là công việc đầu tiên cần được thực hiện trong toàn bộ quá trình xây dựng, ban hành một VBQPPL. Nếu văn bản cần ban hành có chứa “quy phạm pháp luật” thì việc soạn thảo, ban hành văn bản đó phải tuân theo trình tự, thủ tục của việc ban hành VBQPPL. Ngược lại, nếu không chứa quy phạm pháp luật thì việc soạn thảo và ban hành văn bản đó không phải tuân theo trình tự, thủ tục soạn thảo của VBQPPL. Cần lưu ý “chứa đựng quy phạm pháp luật” được hiểu là ngay cả khi văn bản đó chỉ chứa duy nhất một quy phạm pháp luật.

Như vậy, từ ý kiến nêu trên thì chúng ta có thể rút ra khái niệm và cũng là đặc điểm của văn bản quy phạm pháp luật như sau:

      # Văn bản phải chứa quy phạm pháp luật, quy tắc xử sự chung và điều chỉnh các mối quan hệ trong xã hội;

     # Do cơ quan Nhà nuớc ban hành hoặc phối hợp ban hành;

     # Được soạn thảo và ban hành theo đúng thẩm quyền, hình thức, trình tự, thủ tục do luật định;

     # Có hiệu lực bắt buộc, được Nhà nước đảm bảo thực hiện.

Từ định nghĩa trên, Chúng ta hoàn có thể khẳng định các Thông tư hướng dẫn theo danh sách liệt kê tại Công văn 1938/BTC-TCT ngày 26/2/2021 CÓ CHỨA QUY PHẠM PHÁP LUẬT.

Tóm lại, từ BA nội dung làm rõ trên (được Tôi tổng hợp từ chính các quy định của Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật, trừ các Thông tư có một vài điểm hướng dẫn vượt thẩm quyền có thể bị vô hiệu từng phần) thì các Thông tư mà Tổng cục thuế Liệt kê trong Công văn 1938/BTC/TCT theo Tôi vẫn đảm bảo là văn bản quy phạm pháp luật theo quy định của Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2015.

Vậy nếu Công văn này đúng, các Thông tư liệt kê không phải văn bản QPPL, tất cả các văn bản, các quyết định xử phạt vi phạm hành chính về thuế từ trước đến nay nếu có căn cứ cơ sở pháp lý từ các văn bản trên có HUỶ không? Tiền phạt (nếu có) có hoàn lại cho Người nộp thuế không?

TRÊN ĐÂY LÀ QUAN ĐIỂM MANG TÍNH CÁ NHÂN CỦA NGƯỜI VIẾT DỰA TRÊN SỰ HIỂU BIẾT CÓ HẠN, CHẮC CHẮN SẼ KHÔNG TRÁNH KHỎI NHỮNG NỘI DUNG CHƯA ĐÚNG, CHƯA ĐỦ VÀ CHƯA PHÙ HỢP RẤT MONG NHẬN Ý KIẾN GÓP Ý TỪ QUÝ VỊ ĐỂ CHÚNG TA CÙNG HIỂU RÕ VÀ TUÂN THỦ ĐÚNG CÁC QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT.

CHUNG THÀNH TIẾN./.

Link tải công văn 1938/BTC-TCT